YOTHAFOAM · ARTICLE · 2 ต.ค. 2026
โฟม EPS ในช่วงน้ำท่วม ทำไมจึงลอยน้ำ และใช้พยุงสิ่งของอย่างไร
ทำความเข้าใจเหตุใดโฟม EPS จึงลอยน้ำได้ หลักแรงพยุง การเลือกขนาดและเกรดโฟมสำหรับพยุงสิ่งของ และข้อควรระวังในการใช้งานช่วงน้ำท่วม

โฟม EPS ช่วยพยุงสิ่งของช่วงน้ำท่วมได้อย่างไร และต้องระวังอะไร?
เมื่อเกิดน้ำท่วม การย้ายสิ่งของขึ้นที่สูงตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยลดโอกาสที่ทรัพย์สินจะสัมผัสน้ำจนเกิดความเสียหาย ส่วนการเคลื่อนย้ายสิ่งของในพื้นที่ที่น้ำท่วมถึงแล้วต้องประเมินความปลอดภัยเป็นหลัก โฟม EPS เป็นวัสดุน้ำหนักเบาที่ลอยน้ำได้ จึงอาจนำมาใช้เป็นส่วนประกอบของฐานลอยสำหรับพยุงสิ่งของ หากมีการเลือกขนาดและออกแบบให้เหมาะกับงาน บทความนี้อธิบายเหตุใดโฟมจึงลอยน้ำได้ เหตุใดการเพิ่มสัมภาระจึงทำให้ฐานลอยจมลึกขึ้น และควรพิจารณาปัจจัยใดบ้างเมื่อนำไปใช้งานในช่วงน้ำท่วมเหตุใดโฟม EPS จึงลอยน้ำได้
EPS หรือ Expandable Polystyrene คือโฟมพอลิสไตรีนชนิดขยายตัว ภายในประกอบด้วยเซลล์ปิดขนาดเล็กจำนวนมากที่กักอากาศไว้ โดยทั่วไปอากาศคิดเป็นประมาณ 98% ของปริมาตรทั้งหมด ทำให้ EPSมีมวลน้อยเมื่อเทียบกับปริมาตร ทั้งนี้ สัดส่วนอากาศและความหนาแน่นจริงจะแตกต่างกันไปตามที่ผลิต ความหนาแน่นคือมวลต่อหนึ่งหน่วยปริมาตร เมื่อเปรียบเทียบโฟมกับน้ำในปริมาตรเท่ากัน โฟมจะมีมวลน้อยกว่ามาก นั่นคือโฟมมีความหนาแน่นต่ำกว่าน้ำ จึงสามารถลอยตัวในน้ำได้ ตัวอย่างต่อไปนี้เปรียบเทียบความหนาแน่นของ EPS กับน้ำจืด ตัวอย่างเปรียบเทียบที่ปริมาตร 1 ลูกบาศก์เมตร| วัสดุ | ความหนาแน่น | มวลที่ปริมาตร 1 ลูกบาศก์เมตร |
|---|---|---|
| EPS เกรดตัวอย่าง | 20 กก./ลบ.ม. | 20 กิโลกรัม |
| น้ำจืด | ประมาณ 1,000 กก./ลบ.ม. | ประมาณ 1,000 กิโลกรัม |
แรงพยุงทำงานอย่างไร เมื่อมีสิ่งของวางอยู่บนโฟม
เมื่อวางโฟมลงในน้ำ ส่วนที่จมจะเข้าไปแทนที่น้ำ และได้รับแรงดันจากน้ำในทิศขึ้น ซึ่งเรียกว่า “แรงพยุง” (แรงลอยตัว) ตามหลักของอาร์คิมิดีส ซึ่งระบุว่าแรงพยุงมีขนาดเท่ากับน้ำหนักของน้ำที่ถูกแทนที่ ยิ่งปริมาตรส่วนที่จมน้ำมาก แรงพยุงก็ยิ่งมากขึ้น แรงพยุง = ความหนาแน่นของน้ำ × ปริมาตรส่วนที่จมน้ำ × ความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วง (แรงมีหน่วยเป็นนิวตัน) เมื่อฐานลอยอยู่นิ่งในน้ำสงบ แรงพยุงจะเท่ากับน้ำหนักรวมของโฟม พื้นรองรับ อุปกรณ์ และสิ่งของ หากเพิ่มสัมภาระ ฐานจะจมลึกขึ้นเพื่อแทนที่น้ำมากขึ้น จนแรงพยุงเพิ่มขึ้นเท่ากับน้ำหนักรวมที่เพิ่มขึ้น ตราบเท่าที่ฐานยังมีปริมาตรเพียงพอให้แทนที่น้ำได้ ตัวอย่างเช่น ฐานโฟมที่วางกล่องเปล่าจะลอยสูงกว่าฐานเดียวกันเมื่อใส่สิ่งของลงในกล่อง จึงต้องเผื่อระยะพ้นน้ำ (Freeboard) หรือความสูงของส่วนที่โผล่พ้นน้ำไว้ตามการออกแบบ เพื่อให้ยังมีปริมาตรสำรองเมื่อรับน้ำหนักเพิ่มหรือมีการเคลื่อนไหวเราจะประยุกต์ใช้โฟม EPS ในช่วงน้ำท่วมได้อย่างไร
ด้วยคุณสมบัติเบาและให้แรงพยุงได้ดีโฟม EPS จึงใช้เป็นวัสดุทำทุ่นหรือฐานลอยได้ จากหลักการนี้ อาจประยุกต์เป็นฐานพยุงภาชนะและสัมภาระในบริเวณน้ำสงบที่ผ่านการประเมินว่าปลอดภัย โดยต้องมีพื้นรองรับและโครงสร้างที่ออกแบบให้กระจายน้ำหนักและรักษาความมั่นคงของฐาน สิ่งของที่ต้องการรักษาให้แห้งควรจัดเก็บในภาชนะกันน้ำที่ปิดสนิท แล้ววางและยึดกับฐานตามการออกแบบ เพราะแม้ฐานจะลอยได้ น้ำก็ยังอาจกระเซ็นเข้าไปหรือซึมเข้าถึงสิ่งของได้ การขนย้ายต้องพิจารณาเส้นทาง กระแสน้ำ สิ่งกีดขวาง และน้ำหนักรวมประกอบกัน หากยังมีเวลาเตรียมตัว ควรย้ายเอกสารสำคัญ เครื่องใช้ไฟฟ้า และสิ่งของจำเป็นขึ้นที่สูงก่อนน้ำท่วมถึง พร้อมติดตามประกาศเตือนภัยและคำแนะนำของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เราควรเลือกโฟมอย่างไรให้เหมาะกับสิ่งของที่ต้องพยุง
การเลือกโฟมสำหรับฐานลอยต้องพิจารณาทั้งความสามารถในการพยุงและความแข็งแรงของระบบ โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้- รวมน้ำหนักของทุกส่วน ให้นับรวมทั้งโฟม พื้นรองรับ โครงสร้าง อุปกรณ์ยึด ภาชนะ และสิ่งของที่จะวางบนฐาน เพื่อใช้คำนวณแรงพยุงที่ต้องใช้
- พิจารณาปริมาตรพร้อมระยะพ้นน้ำ ขนาดกว้าง × ยาว × หนา เป็นตัวกำหนดปริมาตรโฟม ส่วนปริมาตรที่จมน้ำเป็นตัวกำหนดแรงพยุง จึงต้องเลือกขนาดโฟมให้เพียงพอกับน้ำหนักรวมและเหลือระยะพ้นน้ำตามที่ออกแบบไว้
- เลือกเกรดตามแรงที่วัสดุต้องรับ ความหนาแน่นสัมพันธ์กับน้ำหนักของตัวโฟมและสมบัติด้านความแข็งแรง ควรใช้ข้อมูลจากผู้ผลิตเพื่อเลือกเกรดที่เหมาะกับน้ำหนักของสิ่งของที่วางบนโฟม EPS และการใช้งาน
- ออกแบบให้กระจายน้ำหนักและมั่นคง สิ่งของที่วางเยื้องไปด้านใดด้านหนึ่งหรือมีจุดศูนย์ถ่วงสูงอาจทำให้ฐานเอียงหรือพลิกคว่ำได้ ดังนั้นต้องประเมินการรับน้ำหนักเฉพาะจุดและความมั่นคงร่วมกับแรงพยุง
- เผื่อผลจากการแช่น้ำและสภาพของวัสดุ การใช้งานที่สัมผัสน้ำต่อเนื่องต้องพิจารณาการดูดซึมน้ำตามข้อมูลผลิตภัณฑ์ และตรวจสภาพโฟม พื้นรองรับ และจุดยึดก่อนใช้งาน
การใช้งานในช่วงน้ำท่วมต้องคำนึงถึงความปลอดภัย
พื้นที่น้ำท่วมอาจมีทั้งกระแสน้ำ สิ่งกีดขวางที่มองไม่เห็น และความเสี่ยงจากไฟฟ้ารั่ว จึงควรประเมินพื้นที่ก่อนเคลื่อนย้ายสิ่งของ และให้ความปลอดภัยของคนเป็นลำดับแรก- หลีกเลี่ยงการฝ่ากระแสน้ำ เมื่อมีน้ำไหลหลากหรือระดับน้ำเปลี่ยนแปลงเร็ว ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ และอพยพไปยังพื้นที่ปลอดภัย
- ระวังบริเวณที่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าและสายไฟ หลีกเลี่ยงการลุยน้ำใกล้จุดที่อาจมีไฟฟ้ารั่ว และย้ายอุปกรณ์ไฟฟ้าขึ้นที่สูงตั้งแต่ยังทำได้อย่างปลอดภัย
- ใช้เรือหรืออุปกรณ์ที่เหมาะกับการอพยพคน ให้เจ้าหน้าที่หรือผู้มีความเชี่ยวชาญประเมินเส้นทางและความเสี่ยงในการเดินทาง และสวมเสื้อชูชีพที่เหมาะกับขนาดตัวและกิจกรรม รัดให้กระชับทุกครั้งที่ใช้เรือหรืออุปกรณ์ลอยน้ำ
- หลีกเลี่ยงการวางสิ่งของแหลมคมและการรับน้ำหนักเฉพาะจุด เพราะพื้นผิวของโฟม EPS อาจบุ๋มหรือถูกทิ่มทะลุได้เมื่อสัมผัสกับสิ่งของที่มีปลายหรือขอบแหลมคม สิ่งของที่วางบนฐานจึงควรมีด้านสัมผัสที่เรียบและมีพื้นที่สัมผัสกว้างเพียงพอ หากสิ่งของมีขอบแหลมหรือมีฐานเล็ก ควรหาวัสดุปิดผิวโฟม EPS เช่น ผ้าใบ หรือแผ่นวัสดุสำเร็จรูปที่มีจำหน่ายทั่วไป เพื่อป้องกันไม่ให้ผิวโฟมเสียหาย
สอบถามขนาดและเกรดโฟม EPS กับ Yothafoam
หากต้องการเลือกโฟม EPS เป็นวัสดุสำหรับฐานพยุงสิ่งของ สามารถแจ้งขนาดพื้นที่ใช้งาน น้ำหนักรวม ระยะเวลาสัมผัสน้ำ และลักษณะการใช้งาน เพื่อสอบถามข้อมูลขนาดและเกรดโฟมกับ Yothafoam และนำข้อมูลไปประกอบการออกแบบให้เหมาะกับงาน LINE @yothafoam โทรศัพท์ 062-070-5557 เว็บไซต์ yothafoam.co.th/แหล่งข้อมูลประกอบบทความ
- Engineered Foam Products — EPS Pontoons
- BEWI — FloatMaster EPS Marine Buoyancy
- OpenStax — Archimedes’ Principle and Buoyancy
- กรมควบคุมโรค — หลัก “4 ห้าม 4 ให้” ป้องกันการจมน้ำในช่วงสถานการณ์น้ำท่วม
- U.S. Coast Guard — Life Jacket Wear
บทความอื่น
ความรู้เรื่องโฟม EPS
ปรึกษางานโฟมก่อสร้าง
ส่งแบบหรือขนาดที่ต้องการ ทีมงานโยธาโฟมประเมินราคาให้


